Odstąpienie od umowy ubezpieczenia i zwrot składki
Zdarza się, że po kupnie polisy znajdujesz lepszą ofertę, zmienia się Twoja sytuacja albo dopiero w domu doczytujesz, że warunki nie są takie, jak myślałeś. Prawo daje kilka sposobów rezygnacji z ubezpieczenia. Różnią się terminami i skutkami, dlatego warto wiedzieć, który pasuje do Twojej sytuacji.
Odstąpienie a wypowiedzenie – na czym polega różnica
Odstąpienie od umowy oznacza, że umowa jest traktowana tak, jakby nie została zawarta. Przysługuje tylko w określonym czasie po jej zawarciu i zwykle nie trzeba podawać przyczyny. Wypowiedzenie kończy umowę na przyszłość – do dnia rozwiązania ochrona działała, a później wygasa. W obu przypadkach kluczowe pytanie brzmi: co ze składką?
30 dni na odstąpienie od dłuższej umowy
Kodeks cywilny przewiduje, że jeżeli umowa ubezpieczenia została zawarta na okres dłuższy niż sześć miesięcy, ubezpieczający może od niej odstąpić w terminie 30 dni, a gdy jest przedsiębiorcą – w terminie 7 dni od dnia zawarcia umowy. Termin liczy się od zawarcia, a jeśli ubezpieczyciel nie poinformował Cię o prawie odstąpienia najpóźniej w chwili zawarcia umowy, termin zaczyna biec od dnia, w którym otrzymałeś taką informację.
Odstąpienie nie zwalnia z obowiązku zapłaty składki za okres, w którym ubezpieczyciel udzielał ochrony. Pozostałą część składki firma powinna zwrócić.
Umowy zawarte przez internet lub telefon
Gdy konsument kupuje polisę na odległość, np. przez stronę internetową, aplikację czy telefonicznie, przepisy o prawach konsumenta przewidują prawo odstąpienia w terminie 30 dni. Dotyczy to także krótszych umów, do których nie stosuje się zasady sześciu miesięcy z Kodeksu cywilnego. Szczegóły, w tym sposób liczenia terminu i zasady rozliczenia składki, opisuje ustawa i informacje, które ubezpieczyciel przekazuje przed zawarciem umowy.
Prawo odstąpienia na odległość ma wyjątki, na przykład przy krótkich ubezpieczeniach podróżnych lub bagażu zawieranych na okres krótszy niż miesiąc. Jeśli kupujesz polisę na wyjazd, nie zakładaj z góry, że później z niej zrezygnujesz bez kosztów.
Wypowiedzenie umowy w trakcie trwania
Po upływie terminu na odstąpienie nadal możesz zakończyć umowę, jeśli przewidują to OWU lub przepisy. Przy ubezpieczeniach dobrowolnych, takich jak polisa mieszkaniowa czy AC, warunki zazwyczaj opisują wypowiedzenie z zachowaniem określonego okresu lub ze skutkiem natychmiastowym.
Zgodnie z zasadą wynikającą z Kodeksu cywilnego, w razie rozwiązania umowy przed upływem okresu, na który została zawarta, przysługuje zwrot składki za okres niewykorzystanej ochrony. Ubezpieczyciel nie może zatrzymać całej składki tylko dlatego, że umowa skończyła się wcześniej. Sprawdź jednak, w jaki sposób OWU liczą ten zwrot – czy proporcjonalnie do dni, czy według innej metody, i czy pobierane są dodatkowe koszty.
OC komunikacyjne ma własne zasady
Obowiązkowe OC posiadacza pojazdu reguluje osobna ustawa. Umowę można wypowiedzieć m.in. przed końcem okresu ubezpieczenia, aby nie przedłużyła się automatycznie, gdy doszło do podwójnego ubezpieczenia, oraz po nabyciu pojazdu z polisą poprzedniego właściciela. Ważne jest, aby nie zostać ani jednego dnia bez ważnego OC, bo grozi za to kara z Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego.
Polisy z częścią inwestycyjną lub oszczędnościową
Przy ubezpieczeniach na życie z elementem oszczędnościowym rezygnacja po terminie odstąpienia może oznaczać, że zwrot będzie liczony jako wartość wykupu, a nie pełna wpłacona kwota. Zasady opisuje umowa, a ich interpretacja bywa przedmiotem sporów. Zanim wypowiesz taką polisę, poproś ubezpieczyciela o pisemne wyliczenie kwoty, którą otrzymasz.
Ubezpieczenie dołączone do kredytu lub zakupu
Polisy sprzedawane przy kredycie, zakupie sprzętu albo otwarciu konta często są umowami grupowymi, w których ubezpieczającym jest bank lub sklep, a Ty przystępujesz do ochrony jako ubezpieczony. Zasady rezygnacji mogą wtedy wyglądać inaczej niż przy umowie zawartej bezpośrednio. Zwykle możesz zrezygnować z ochrony, ale sprawdź, czy bank nie wymaga jej w umowie kredytu i czy brak polisy nie podniesie np. marży. Przy wcześniejszej spłacie kredytu warto zapytać o zwrot składki za okres, w którym ochrona nie będzie już potrzebna.
Jak skutecznie zrezygnować
- Ustal, czy jesteś jeszcze w terminie na odstąpienie, czy pozostaje wypowiedzenie.
- Sprawdź w OWU wymagany sposób złożenia oświadczenia – pisemnie, mailem, przez formularz.
- Napisz krótkie oświadczenie z numerem polisy, datą i podpisem, ze wskazaniem, czy odstępujesz, czy wypowiadasz umowę.
- Podaj numer rachunku do zwrotu składki.
- Zachowaj dowód wysłania, a przy oświadczeniu na odległość – potwierdzenie jego otrzymania.
- Upewnij się, że od dnia rozwiązania masz inną ochronę, jeśli jest Ci potrzebna lub wymagana, np. przez bank przy kredycie.
Podsumowanie
- Przy umowie na dłużej niż pół roku konsument ma 30 dni na odstąpienie, przedsiębiorca 7 dni.
- Przy zakupie na odległość konsument zwykle ma 30 dni, z pewnymi wyjątkami.
- Płacisz za okres, w którym ochrona działała – resztę składki ubezpieczyciel powinien oddać.
- OC komunikacyjne i polisy z częścią oszczędnościową mają odrębne reguły, więc sprawdź je szczególnie uważnie.
Przeczytaj także: